آویشن یکی از محبوبترین گیاهان دارویی و ادویههای آشپزی است که سابقهای طولانی در طب سنتی دارد. خواص آویشن برای سلامتی باعث شده است که بسیاری از مردم سالها از این گیاه برای درمان بیماریها، حفظ سلامت و بهویژه پیشگیری و درمان مسمومیتهای غذایی استفاده کنند.
در گذشته، زمانی که یخچال و امکانات لازم برای نگهداری مواد غذایی وجود نداشت، مردم از آویشن در غذاهای خود برای جلوگیری از فاسد شدن گوشت و بیماریهای ناشی از غذا استفاده میکردند. همچنین در دورانی که آنتیبیوتیکها وجود نداشتند، استفاده از روغن آویشن بهترین راه برای درمان زخمها و جلوگیری از عفونت به شمار میرفت.
امروزه آویشن در رژیم غذایی اکثر مردم یافت میشود. فواید آویشن برای سلامتی به شما کمک میکند زندگی سالمتر و طولانیتری داشته باشید. در این مقاله قصد داریم نگاهی دقیقتر به خواص دمنوش آویشن بیندازیم و ببینیم چرا باید از این گیاه استفاده کنید.
آویشن چیست؟
آویشن یکی از شناختهشدهترین گیاهان دارویی از خانواده نعناعیان است. آویشن (Thymus vulgaris) گیاهی علفی با ریشههای مستقیم، نسبتاً چوبی و دارای شاخههای فراوان است که ارتفاع آن به حدود ۳۰ سانتیمتر میرسد. ساقههای آویشن چهارگوش، به رنگ سبز مایل به قهوهای تا بنفش قهوهای بوده و با کرک پوشیده شدهاند. برگها کوچک، باریک و کشیده، به رنگ سبز خاکستری هستند و سطح آنها دارای کرک و لبههای برگ برگشته است و بهصورت متقابل روی ساقه قرار میگیرند. این برگها بوی تند و نافذی دارند و دمبرگ کوتاهی دارند. گلها کوچک، به رنگ صورتی یا سفید بوده و بهصورت مجتمع در انتهای ساقه قرار میگیرند و در اواخر خرداد و اوایل تیر ظاهر میشوند.
آویشن دارای خواص ضد میکروبی، آنتیاکسیدانی، ضد سرطانی، ضد التهابی و ضد اسپاسم است و به تقویت سیستم ایمنی بدن و همچنین بهبود عملکرد دستگاه گوارش و سیستم عصبی کمک میکند.
فواید آویشن
خواص دمنوش آویشن برای فشار خون
طبق تحقیقات، آویشن میتواند فشار خون بالا و سطح کلسترول را کاهش دهد. آویشن به درمان فشار خون بالا کمک میکند و به همین دلیل یکی از بهترین گیاهان دارویی برای افرادی است که از این مشکل رنج میبرند.
پژوهشگران دریافتند که آویشن و عصاره آن میتوانند بهطور قابلتوجهی ضربان قلب افراد مبتلا به فشار خون بالا را کاهش داده و فشار خون را تنظیم کنند. علاوه بر این، این گیاه به تنظیم و بهبود سطح کلسترول بد (LDL)، کلسترول خوب (HDL) و تریگلیسیرید کمک میکند.
خواص دمنوش آویشن برای دستگاه تنفسی
یکی از مهمترین خواص دمنوش آویشن مربوط به خاصیت ضدعفونیکننده و آنتیبیوتیکی آن است که معمولاً برای درمان مشکلات تنفسی مانند آسم، سرفههای خشک مداوم، آمفیزم و برونشیت استفاده میشود. عصاره آویشن حاوی مادهای به نام تیمول است که برای آسم مفید است. دمنوش آویشن برای مقابله با عفونتهای دستگاه تنفسی بسیار مؤثر است. این دمنوش خاصیت خلطآور دارد و برای گلودرد و سرماخوردگی مفید است. میتوانید دمنوش آویشن را همراه با عسل بنوشید و از خواص آن بهرهمند شوید. مصرف دمنوش آویشن به بهبود سیاهسرفه و کاهش التهاب دستگاه تنفسی کمک میکند.
فواید دمنوش آویشن برای مو
در طب سنتی ایران، درباره خواص دمنوش آویشن در درمان شوره سر بسیار صحبت شده است. مواد مغذی موجود در دمنوش آویشن با تأثیر بر فولیکولهای مو، به رشد و درخشندگی مو کمک میکنند. آویشن به دلیل وجود مادهای به نام تیمول و خاصیت ضدباکتریایی، از ایجاد شوره سر جلوگیری میکند.
علاوه بر مصرف دمنوش آویشن، میتوانید با استفاده موضعی از ترکیب روغن آویشن و روغن زیتون روی پوست سر، موهایی سالمتر و براقتر داشته باشید. روغن آویشن همچنین میتواند از ریزش مو جلوگیری کند.
فواید دمنوش آویشن برای سیستم ایمنی بدن
خواص دمنوش آویشن از دیرباز در طب سنتی ایران توصیف شده است. دمنوش آویشن حاوی ویتامینهای C، A و K است. بنابراین مصرف دمنوش آویشن باعث تقویت سیستم ایمنی بدن شده و از سرماخوردگی جلوگیری میکند. خواص آنتیاکسیدانی آویشن از بروز عفونتها و بیماریها پیشگیری میکند. روغن موجود در آویشن تأثیر مثبتی بر حفظ سلولهای بدن و کاهش روند پیری دارد.
خواص آویشن در کاهش وزن
افرادی که به دنبال لاغری و کاهش وزن با دمنوشهای گیاهی هستند، از انواع دمنوشها استفاده میکنند. اما هر نوشیدنیای در فرآیند کاهش وزن مؤثر نیست. خوشبختانه دمنوش آویشن برای لاغری میتواند مؤثر باشد. آویشن به دلیل طبع گرم خود، متابولیسم بدن را افزایش میدهد و به کاهش وزن کمک میکند. اگر روزانه دو بار دمنوش آویشن بنوشید، پس از مصرف مداوم، تأثیر آن را در کاهش وزن مشاهده خواهید کرد.
فواید دمنوش آویشن برای پوست (دمنوش آویشن برای آکنه)
به دلیل خواص آنتیاکسیدانی، دمنوش آویشن روند پیری پوست را کند کرده و باعث درخشندگی پوست میشود. از دیگر خواص دمنوش آویشن میتوان به تأثیر آن در درمان اگزما و کاهش خارش و خشکی پوست اشاره کرد. همچنین آویشن دارای خواص ضدباکتری و ضدقارچ است و مصرف آن میتواند از التهابهای پوستی جلوگیری کرده و بهعنوان یک درمان خانگی برای آکنه مورد استفاده قرار گیرد. این دمنوش به از بین بردن جوش و آکنه در بخشهای مختلف بدن کمک میکند.
تأثیر آویشن بر پوست بهقدری زیاد است که از روغن این گیاه برای ترمیم زخمها و سوختگیها نیز استفاده میشود.
خواص دمنوش آویشن برای سلامت دهان و دندان
خاصیت ضدباکتریایی آویشن آن را به درمانی عالی برای بوی بد دهان تبدیل کرده است، زیرا به از بین بردن باکتریها و عفونتهای دهان کمک میکند. این ویژگی باعث شده است که از آویشن بهعنوان یکی از ترکیبات دهانشویهها استفاده شود.
خواص دمنوش آویشن در تقویت سیستم ایمنی بدن
در فصل زمستان، مصرف دمنوش آویشن میتواند به درمان سرماخوردگی و آنفلوآنزا کمک کند. همچنین میتوان از این دمنوش برای مقابله با برونشیت، سینوزیت، گلودرد و ضعف بدن استفاده کرد.
دمنوش آویشن و عسل نوعی آنتیبیوتیک طبیعی محسوب میشود که میتواند علائم آنفلوآنزا مانند سرفه و عطسه را کاهش داده و سیستم ایمنی بدن را تقویت کند.
آویشن منبع بسیار مهمی از ویتامینهای A و C است و به همین دلیل مصرف دمنوش آن برای تقویت سیستم ایمنی بدن توصیه میشود.
کاهش مشکلات استخوان و عضلات با دمنوش آویشن
آویشن منبع غنی از پتاسیم، آهن، کلسیم و منگنز است. این مواد مغذی تأثیر زیادی بر سلامت استخوانها دارند و از بروز پوکی استخوان و دردهای مفصلی جلوگیری میکنند. آویشن همچنین در درمان گرفتگی و اسپاسم عضلانی مؤثر است.
▶ بسیاری از افراد معتقدند مصرف چای سبز برای کاهش وزن مؤثر است. برای اطلاعات بیشتر درباره لاغری با چای سبز، مقاله ما با عنوان چای سبز برای کاهش وزن را مطالعه کنید.
ارزش غذایی آویشن
طبق مطالعات انجامشده، مواد مغذی زیر در ۳۱ گرم آویشن وجود دارد:
کالری: ۲۸
پروتئین: ۱.۶
چربی: ۰.۵ گرم
کربوهیدرات: ۶.۸
فیبر: ۳.۹ گرم
همچنین طبق تحقیقات انجامشده در آمریکا، آویشن سرشار از مواد مغذی زیر است:
ویتامین A
ویتامین C
مس
فیبر
آهن
منگنز
اما نباید بیش از حد روی مواد مغذی این گیاه حساب کرد؛ برای مثال، یک قاشق چایخوری آویشن فقط ۱.۲۸ میلیگرم ویتامین C دارد که تنها ۱٪ از نیاز روزانه بدن به ویتامین C را تأمین میکند.
عوارض جانبی دمنوش آویشن
با وجود تمام خواصی که برای مصرف دمنوش آویشن ذکر شد، مصرف بیش از حد و بدون توجه به وضعیت سلامتی میتواند باعث بروز عوارض شود. در این شرایط، مصرف این دمنوش نهتنها مفید نیست، بلکه میتواند برای فرد مضر باشد. بنابراین ممکن است پس از مصرف آویشن با برخی عوارض جانبی مواجه شوید که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
تداخلات دارویی
طبق مطالعات انجامشده، یکی از عوارض مصرف دمنوش آویشن، تداخل آن با داروهای شیمیایی و ایجاد تغییر در ترشح هورمونها است. بنابراین اگر داروی خاصی مصرف میکنید، بهتر است قبل از استفاده از آویشن و دمنوش آن، با پزشک خود مشورت کنید.
حساسیت به آویشن
برخی افراد ممکن است به آویشن و محصولات آن حساسیت داشته باشند. افرادی که به پونه کوهی یا سایر گیاهان همخانواده آن حساسیت دارند، ممکن است به آویشن نیز حساس باشند. بنابراین در صورت داشتن چنین شرایطی، در مصرف دمنوش آویشن احتیاط کنید. دمنوش آویشن ممکن است در برخی افراد باعث سرگیجه و ضعف شود یا تأثیر منفی بر سلامت پوست داشته باشد.
کودکان
مصرف آویشن بهصورت ادویه، دمنوش، روغن یا هر شکل دیگر برای کودکان زیر ۱۰ سال ممنوع است. حتی دهانشویههایی که حاوی آویشن هستند نیز میتوانند برای کودکان زیر ده سال خطرناک باشند.
بارداری و شیردهی
مصرف معمول آویشن در غذا برای زنان باردار و شیرده بیخطر است. اما مشخص نیست که مصرف آویشن در مقادیر زیاد تا چه حد ایمن است. بنابراین اگر باردار یا شیرده هستید، قبل از مصرف دمنوشهایی مانند دمنوش آویشن با پزشک خود مشورت کنید.
جراحیها
گفته میشود آویشن میتواند روند لخته شدن خون را کند کند؛ بنابراین این نگرانی وجود دارد که خطر خونریزی کنترلنشده در حین و بعد از جراحی را افزایش دهد. به همین دلیل، حداقل ۲ هفته قبل از جراحی برنامهریزیشده مصرف آویشن را متوقف کرده و با پزشک خود مشورت کنید.
اختلالات تیروئید
گروهی از پژوهشگران آلمانی طی مجموعهای از تحقیقات به این نتیجه رسیدهاند که آویشن با تأثیر بر غده هیپوفیز میتواند باعث اختلال در عملکرد غده تیروئید شود و اثرات منفی بر عملکرد هر دو غده داشته باشد. بنابراین مصرف آویشن برای افرادی که دچار اختلالات تیروئیدی هستند توصیه نمیشود.
